• Sayı: Şubat 2012

Malatya'ya kurulması planlanan füze savunma sisteminden dolayı bozulan Türkiye-İran ilişkilerini tamir etmek için Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu 4-5 Ocak tarihlerinde İran'ın başkenti Tahran'a çalışma ziyaretinde bulundu. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada,

 

Davutoğlu ile İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Salihi'nin yılda en az iki kere bir araya gelerek istişarelerde bulunma kararları çerçevesinde, Davutoğlu'nun, 10-11 Temmuz 2011 tarihlerinde Tahran'a, Salihi'nin ise 21 Ekim 2011'de Ankara'ya çalışma ziyaretinde bulunduğu hatırlatıldı.

Davutoğlu ziyaret öncesi kritik mesajlar verdi!

İran ziyareti öncesi 2012 yılını ve İran temaslarını değerlendiren Dışişleri Bakanı Davutoğlu, Ortadoğu’da kutuplaşmaların artıp artmadığının sorulması üzerine, yaptıkları değerlendirmelerde sadece Irak’ta ve Suriye’de değil, bütün bölgeye sirayet edecek bir tansiyon yükselmesi riski gördüklerini kaydetti. Bölgesel bir soğuk savaşı engellemeye kararlı olduklarını ifade eden Davutoğlu, İran ziyaretinin ardından bir ay içinde Rusya ve ABD’ye gideceğini, AB ve Körfez ülkeleri ile toplantılar yapacağını, çeşitli ülkelerin dışişleri bakanlarının da Türkiye’ye geleceğini aktardı.

Davutoğlu, “Bazı çevrelerde ‘Tahran-Şam-Bağdat’ ittifakına karşı Türkiye’nin bulunduğu şeklinde senaryolar dillendiriliyor. Bölgede sizce de kutuplaşmalar var mı?” sorusu üzerine şu cevabı verdi: “Böyle bir şey söz konusu değil. Tabii birilerinin gönlünden böyle bir şey geçebilir. Maalesef bölgemizde ister mezhepsel, ister bölgesel kutuplaşmalara zemin hazırlamak isteyenler olabilir. Türkiye Ortadoğu bölgesinde hiçbir kutuplaşmaya taraf değildir, hiçbir kutuplaşmanın çıkmasını da istemez, kutuplaşmalara karşı aktif politika takip eder. Bölgesel bir soğuk savaş çıkarmak isteyenler var, bunu açık söyleyeyim. Bölgesel bir soğuk savaşı engellemeye kararlıyız. Bazı çevreler Sünni-Şii gerilimi etrafında bir soğuk savaş çıkarmaya eğilimliler, etkileri on yıllarca sürebilecek olan... Zaten bu ziyaretimde bu konuyu özellikle gündeme alacağım ve gündeme getireceğim. Bölgesel bir mezhep gerilimi, bütün bölge için bir intihar olur. Biz Türkiye olarak bunun karşısındayız. Onun için de bölgedeki bütün taraflarla sadece Şiiler, Sünniler değil, Hıristiyanlarla da, Asurilerle de, Keldanilerle de, yani farklı din mensuplarıyla da temaslarımız var. Sayın Başbakanımızın Mısır ziyaretinde Kıpti Patriği’ni ziyaret etmesinin arkasındaki asıl neden buydu. Siyasal bağlamda da ister İran-Arap gerilimi, isterse belli eksenler oluşturma çerçevesinde olsun Türkiye bütün bu kutuplaşmalara karşıdır. Benim Tahran’a götüreceğim önemli mesajlardan biri de budur.” dedi.

Davutoğlu’nun ziyaretinde gündem yoğundu

Dış politikada gözler, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun İran ziyaretindeydi. Ziyaretin ana gündemi, Suriye Irak ve İran'ın Amerika ile yaşadığı kriz oldu ancak, NATO Füze Kalkanı’nın Türkiye'ye konuşlandırılmasının ardından Tahran'dan gelen tehdit dolu mesajlar da masaya yatırıldı. Ziyarette Suriye konusunun üzerinde de önemle durulduğu belirtildi. Diğer önemli ve müzakere edilen konu ise PKK oldu. Ayrıca, İran yönetimi ile Amerika arasında yaşanan Hürmüz Boğazı sorununun da Davutoğlu'nun ziyaretinde gündeme geldiği ifade edildi.Üst düzey görüşmeler yapan Davutoğlu, Türkiye'ye NATO kalkanı konuşlandırılması kararıyla ilgili İran'a güvence verdi. Davutoğlu, "Sistem sadece savunma amaçlı, hiçbir ülkeyi hedef almıyor, hiçbir komşumuza tehdit değil" dedi. Davutoğlu, ayrıca, “Herhangi bir ülkeye karşı değil, herhangi bir ülkeyi de tehdit olarak görmüyoruz. İran ile karşılıklı güven söz konusu ama çıkan bazı haberler hiç hoş değil. Bazı gerçekler çarpıtılıyor. Türkiye'nin İran ile kardeşlik bağları yıpratılmak isteniyor. İran kardeş bir ülke ve tehdit olarak görmüyoruz" dedi. Türkiye’nin bu görüşlerinin NATO belgelerine de yansıtıldığını vurgulayan Davutoğlu, "Türkiye topraklarından herhangi bir saldırıya izin vermeyiz. Türkiye'nin komşularına saldırmak için bir nedeni yok. 400 yıllık sınırımız tarihin sonuna dek aynı kalacak" ifadesini kullandı.

Dışişleri Bakanı Davutoğlu, Tahran'da Iraklı Şii Lider Mukteda El Sadr ile de bir araya geldi. Gündem Irak'taki mezhep çatışmasıydı. Davutoğlu, bu konuda, "Irak'ta siyasi liderler Irak'ın geleceğini birlikte inşa edecekler. Karşılıklı suçlamalar yerine siyasi bir birliktelik içinde Irak'ı çeşitli mezheplerin birlikte yaşadığı bir barış, istikrar, bir refah ülkesi haline getirmeleri gerektiğini düşünüyoruz" şeklinde konuştu.

Davutoğlu İran’da üst düzey temaslarda bulundu

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, iki günlük İran ziyareti kapsamında Cumhurbaşkanı 1. Yardımcısı Muhammed Rıza Rahimi ve Dışişleri Bakanı Ali Ekber Salihi ile görüştü.  Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, mevkidaşı Ali Ekber Salihi ile ortak basın toplantısı düzenledi, daha sonra da gazetecilerin sorularını yanıtladı. Davutoğlu, sorulan bir soru üzerine, "Brüksel'de Sayın Ashton ile gerçekleştirdiğimiz görüşmede, birçok konunun yanında nükleer müzakerelerin tekrar başlatılması konusunu da ele almıştık. Bildiğiniz gibi geçen sene Ocak ayında son görüşmeler İstanbul'da gerçekleşmişti. Çok çaba sarf etmemize rağmen istenilen ilerleme sağlanamamıştı. Ama taraflar en kısa sürede tekrar buluşmak üzere ayrılmışlardı toplantıdan. Daha sonra Sayın Ashton ve Celili arasında birçok mektupla karşılıklı mesajlar iletildi. Son olarak bu konuda yeni bir sürecin başlaması hususunda bir irade beyanı var karşılıklı olarak. Ben bunu İran tarafına ilettim. Onlar da her an görüşmeye hazır olduklarını zaten İstanbul'dan ayrılırken de bu ifadeleri vurguladı. Dolayısıyla taraflarda bugün için olumlu olan, müzakerelerin sürmesi açısından güçlü bir iradenin mevcudiyetidir. Biz Türkiye olarak her zaman barışçıl olarak atılacak her adımı desteklemeye hazırız. Bildiğiniz gibi Tahran Anlaşması çerçevesinde yaptığımız ciddi katkılar vardı ve bu konuda İran ile birlikte çalışmıştık. Şimdi de ümit ederiz ki bu nükleer müzakereler bir neticeye ulaşır ve bu yolda İran'a yönelik yaptırımlar ve var olan gerilimler de sona erer. Bizim için bu hem kardeş ülke İran'ın uluslararası toplumla daha yakın temasa geçmesi hem de Türkiye ile ve diğer bölge ülkeleriyle ekonomik anlamda çok daha köklü ilişkiler kurabilmesi açısında büyük önem taşıyor. Biz Türkiye olarak güçlü iradenin iki tarafta da sürmesini görmekten büyük memnuniyet duyuyoruz" diye konuştu.

İran'da temaslarını sürdüren Dışişleri Bakanı Davutoğlu İranlı meslektaşı Ali Ekber Salihi ve Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Rahimi ile bir araya geldikten sonra Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri ve Nükleer Başmüzakereci Said Celili ile görüştü. Celili'nin ofisinde yapılan görüşmede, başta İran'ın Batılı ülkelerle sorun yaşadığı nükleer meselesi ele alınırken, Türkiye ile İran arasındaki ilişkiler ve bölgesel konular da gündeme geldi. İran'ın nükleer baş müzakerecisi Celili, daha önce yaptığı açıklamada, BM'nin beş daimi üyesi artı Almanya'dan oluşan 5+1 gurubuyla tekrar Tahran'ın nükleer meselelerini görüşmek için müzakere yapmaya hazır olduklarını bildirmişti. Ahmet Davutoğlu İran'ın nükleer Baş müzakerecisi Celili ile bir araya geldikten sonra da Dışişleri Bakanı Salihi ile bir kez daha bir araya geldi.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, İran ziyaretinin ikinci gününde Türkiye'nin Tahran Büyükelçiliği İlköğretim Okulu'nun açılışını gerçekleştirdi. Açılış kurdelesini İranlı meslektaşı Ali Ekber Salihi ile birlikte "Allah hayırlı, mübarek etsin. Hayırlı eğitimler. Ya Allah, Bismillah" diyerek kesen Bakan Davutoğlu, öğrencilere başarılar diledi.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, İran'daki temasları çerçevesinde Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad ile de görüştü. Tahran'da iki gün süren temaslarda bulunan Dışişleri Bakanı Davutoğlu, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda Ahmedinejad tarafından kabul edildi. İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Salihi'nin de hazır bulunduğu görüşmede Türkiye ve İran ilişkilerinin yanı sıra bölgesel ve uluslararası konuların değerlendirildiği öğrenildi.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun İran ziyareti dünya medyasının da gündemindeydi. ABD medyası başta olmak üzere dünya medyası, Dışişleri Bakanı Davutoğlu'nun İran ziyaretini manşetine taşıdı. Dünya medyası, Davutoğlu'nun Tahran temaslarına geniş yer ayırırken, gündemin Hürmüz'deki İran-ABD gerginliği, Suriye, Irak ve PKK olduğuna dikkat çekildi. Dünyanın en etkili gazetelerinden Washington Post, Davutoğlu'nun ziyareti konusunda, "Bölgede istikrarın sağlanması için son derece önemli bir ziyaret" yorumunu yaptı.